اورکیت یا التهاب بیضه، نوعی بیماری است که باعث تورم یک یا هر دو بیضه می شود. افراد مبتلا به این بیماری درد شدیدی را احساس می کنند. عفونت های ویروسی مانند اوریون از شایع ترین دلایل ابتلا به این بیماری محسوب می شوند. از جمله عوامل دیگری که باعث این بیماری می شوند، می توان به بیماری کلامیدیا و عفونت های باکتریایی اشاره کرد. علائم اورکیت معمولاً با گذشت زمان با مراقبت هایی که در منزل انجام می شود، بهبود پیدا می کند. این بیماری به ندرت روی باروری تاثیر می گذارد، اگرچه ممکن است باعث کوچک تر شدن بیضه ها شود.
اورکیت یا التهاب بیضه چیست؟
بیضه ها که بخشی از دستگاه تناسلی مردان هستند، وظیفه تولید اسپرم و تستسترون را بر عهده دارند. مردان دو بیضه دارند که داخل کیسه ای به نام کیسه بیضه قرار گرفته اند. اورکیت نوعی بیماری است که باعث التهاب بیضه ها می شود. این التهاب می تواند ناشی از باکتری یا ویروس باشد. هر دو بیضه ممکن است به طور هم زمان تحت تأثیر اورکیت قرار بگیرند، اما علائم معمولاً فقط در یک بیضه ظاهر می شوند.
اپیدیدیم اورکیت چیست؟
اپیدیدیم لوله ای است در پشت بیضه که اسپرم را حمل و ذخیره می کند. در صورتی که اپیدیدیم ملتهب و متورم شود و با درد همراه باشد و به طور همزمان ابتلا به اورکیت نیز وجود داشته باشد، به بیماری حاصل اپیدیدیم ارکیت گفته می شود.
علائم و نشانه های ابتلا به بیماری اورکیت
علائم و نشانه های ابتلا به بیماری اورکیت
اولین علامت بیماری اورکیت، درد در بیضه و کشاله ران است. افراد مبتلا به این بیماری ممکن است علائم زیر را نیز داشته باشند:
- حساسیت در کیسه بیضه
- ادرار دردناک
- انزال دردناک
- کیسه بیضه متورم
- خون در منی
- ترشح غیر طبیعی
- بزرگ شدن پروستات
- غدد لنفاوی متورم در کشاله ران
- تب
بیماری اورکیت چقدر شایع است؟
بیماری اورکیت به ندرت به عنوان یک بیماری شایع و تنها که بیضه ها را تحت تاثیر قرار می دهد، ایجاد می شود. معمولاً زمانی این بیماری اتفاق می افتد که عفونت اوریون در بدن بیمار وجود داشته باشد. واکسن استاندارد دوران کودکی سرخک و اوریون و سرخچه MMR از افراد در برابر ابتلا به اوریون محافظت می کند. سالانه معمولاً ۶۰۰ هزار پسر و مرد به این بیماری مبتلا می شوند.
دلایل ابتلا به بیماری اورکیت چیست؟
بیماری اورکیت به دلیل عفونت ویروسی یا باکتریایی ایجاد می شود. بیش تر موارد ابتلا به اورکیت به دلیل عفونت های دستگاه ادراری یا یک بیماری مقاربتی مانند کلامدیا، سوزاک یا سیفلیس رخ می دهند. سایر عفونت های ویروسی که باعث اورکیت می شوند، عبارتند از:
- آبله مرغان (واریسلا)
- سیتومگالوویروس (CMV).
- بیماری دست، پا و دهان (ویروس کوکساکی)
- سرخچه
سایر عفونت های باکتریایی که باعث اورکیت می شوند نیز عبارتند از:
- عفونت هایcoli
- استافیلوکوک (استاف) و استرپتوکوک (استرپتوکوک)
- عفونت های پروستات (پروستاتیت)
- عفونت های دستگاه ادراری (UTIs).
چه کسانی در معرض خطر ابتلا به بیماری اورکیت قرار دارند؟
چه کسانی در معرض خطر ابتلا به بیماری اورکیت قرار دارند؟
تمامی مردان در هر سنی ممکن است به بیماری اورکیت مبتلا شوند، اما در صورتی که یکی از عوامل زیر وجود داشته باشند خطر ابتلا به بیماری اورکیت افزایش پیدا می کند:
- بیماری خود ایمنی
- انسداد خروجی مثانه، مانند هیپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH) یا تنگی مجرای ادرار
- کاتتر فولی (وسیله ای که ادرار را از مثانه به یک کیسه خارجی تخلیه می کند)
- شرکای جنسی متعدد و رابطه جنسی محافظت نشده
- ابتلاهای قبلی اپیدیدیمیت
عوامل خطر ساز برای بیماری اورکیت
افرادی که رفتارهای جنسی پرخطر دارند، ممکن است بیش تر در معرض ابتلا به اورکیت قرار داشته باشند. رفتار های جنسی پرخطر شامل موارد زیر هستند:
- داشتن رابطه جنسی بدون کاندوم
- داشتن سابقه بیماری های مقاربتی
- داشتن شریک جنسی مبتلا به STI
برخی از افراد به طور مادرزادی به بیماری های مجاری ادراری مبتلا هستند. این افراد بیشتر از دیگران در خطر ابتلا به اورکیت قرار دارند.
تشخیص بیماری اورکیت
تشخیص بیماری اورکیت
برای این که متخصص اورولوژی تشخیص دهد که آیا فردی به بیماری اورکیت مبتلا است یا خیر، در ابتدا از او سوالاتی در مورد سابقه پزشکی و علائم بیماری می پرسد و سپس از روش های زیر برای اطمینان خاطر استفاده می کند:
- معاینه فیزیکی. در ابتدا ممکن است پزشک معاینه فیزیکی انجام دهد تا بتواند میزان التهاب را تشخیص دهد.
- معاینه پروستات. پزشک ممکن است معاینه پروستات انجام دهد تا اطمینان حاصل کند که آیا پروستات فرد ملتهب است یا خیر. برای انجام این روش، پزشک انگشت خود را وارد می کند تا پروستات را به صورت فیزیکی معاینه نماید.
- نمونه ادرار. پزشک ممکن است از بیمار نمونه ادرار بخواهد. این آزمایش می تواند مشخص کند که آیا فرد به STI یا سایر عفونت ها مبتلا شده است یا خیر.
- تصویربرداری اولتراسوند. برای آن که مشخص شود آیا عامل درد بیمار پیچ خوردگی بیضه است یا التهاب آن، از این نوع تصویر برداری استفاده می شود. پیچ خوردگی بیضه بیماری دیگری است که باعث درد شدید در ناحیه بیضه و کشاله ران می شود. علائم این بیماری اغلب با علائم اورکیت اشتباه گرفته می شوند. پیچ خوردگی بیضه، پیچش طناب اسپرماتیک است. لازم به ذکر است طناب اسپرماتیک در واقع شبکه ای از اعصاب و رگ های خونی هستند که به هر بیضه وارد می شوند.
روش های درمان بیماری اورکیت
روش های درمان بیماری اورکیت
اگرچه هیچ درمانی برای بیماری اورکیت ویروسی وجود ندارد، اما نکته خوشحال کننده این است که این بیماری به صورت خود به خود از بین می رود. مصرف مسکن ها، استفاده از کمپرس یخ و بالابردن بیضه ها در صورت امکان می تواند درد بیمار را کاهش دهد.
اورکیت باکتریایی با مصرف آنتی بیوتیک ها و داروهای ضد التهابی درمان می شود. صرف نظر از این که منبع التهاب بیضه ها چیست، بهبودی کامل می تواند طی چند هفته حاصل شود.
کسانی که مبتلا به اورکیت هستند، در طول درمان باید از مقاربت جنسی و بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنند. اگر شخصی به یک بیماری مقاربتی آلوده شده است، شریک زندگی او نیز به درمان نیاز دارد.
روش های درمان خانگی بیماری اورکیت
با استفاده از موارد ذکر شده در قسمت بعد می توان به بهبود این بیماری کمک کرد:
- استفاده از کیسه یخ پیچیده شده در حوله و یک پد گرم کننده در ناحیه کیسه بیضه
- برای تسکین تورم و درد، از دارو های ضد التهابی غیر استروئیدی استفاده شود.
- برای بی حرکت کردن ناحیه کیسه بیضه بهتر است از یک بند ران استفاده شود.
چه مشکلاتی در بلند مدت در بیماران مبتلا به اورکیت ایجاد می شوند؟
چه مشکلاتی در بلند مدت در بیماران مبتلا به اورکیت ایجاد می شوند؟
اکثر مردانی که از بیماری اورکیت رنج می برند، در نهایت به طور کامل بهبودی می یابند و هیچ اثری از بیماری در بدن آن ها باقی نخواهد ماند. این بیماری به ندرت باعث ناباروری می شود. سایر عوارض نیز به ندرت رخ می دهند اما می توانند شامل موارد زیر باشند:
- التهاب مزمن اپیدیدیم
- آبسه یا تاول در کیسه بیضه
- کوچک شدن بیضه آسیب دیده
- مرگ بافت بیضه
چه زمانی باید با پزشک تماس گرفت؟
اگر فردی علائم زیر را داشته باشد باید سریعاً با پزشک تماس بگیرد:
- تب و لرز
- بیضه ها یا کیسه بیضه متورم و دردناک
- درد عضلانی غیر قابل توضیح
انواع التهاب بیضه
اورکیت به طور کلی به دو نوع اصلی تقسیم میشود:
- اورکیت ویروسی
این نوع معمولا در اثر ویروسهایی مانند اوریون ایجاد میشود. در این حالت التهاب اغلب در هر دو بیضه را درگیر میکند و بیشتر در نوجوانان و جوانان دیده میشود.
- اورکیت باکتریایی
این نوع معمولا به دلیل عفونتهای دستگاه ادراری یا بیماریهای مقاربتی ایجاد میشود. در این حالت معمولاً یک بیضه درگیر میشود و درد شدیدتری وجود دارد.
پیشگیری از التهاب بیضه
پیشگیری از اورکیت بیشتر به رعایت چند نکته ساده اما مهم در سبک زندگی و بهداشت فردی برمیگردد. این بیماری معمولاً در اثر عفونتهای ویروسی یا باکتریایی ایجاد میشود، در نتیجه کنترل عوامل زمینهای نقش زیادی در کاهش خطر دارد.
- رعایت بهداشت فردی و جنسی
شستشوی منظم، استفاده از لباس زیر تمیز و نخی و رعایت اصول بهداشت جنسی میتواند احتمال انتقال عفونتها را کاهش دهد.
- درمان سریع عفونتهای ادراری
عفونتهای ادراری اگر به موقع درمان نشوند ممکن است به بیضهها سرایت کنند. علائمی مانند سوزش یا تکرر ادرار نباید نادیده گرفته شوند.
- پیشگیری از بیماریهای ویروسی و مقاربتی
واکسیناسیون بیماریهایی مانند اوریون و همچنین استفاده از روشهای محافظتی در روابط جنسی، از مهمترین راههای پیشگیری هستند.
- مراقبت در برابر ضربه
ضربه به ناحیه بیضه میتواند زمینه التهاب را ایجاد کند. در ورزشهای سنگین استفاده از محافظ توصیه میشود.
- تقویت سیستم ایمنی
تغذیه مناسب، خواب کافی و کاهش استرس به بدن کمک میکند در برابر عفونتها مقاومتر باشد.
در کنار رعایت این نکات، استفاده از خدمات و تجهیزات پزشکی استاندارد نیز میتواند در تشخیص زود هنگام مشکلات موثر باشد. در این زمینه، مجموعه مهندسی پزشکی همراه با ارائه تجهیزات و راهکارهای مرتبط با پایش سلامت، به افراد کمک میکند تا وضعیت بدن خود را دقیقتر بررسی کرده و در صورت نیاز سریعتر اقدام درمانی انجام دهند. برای دریافت مشاوره رایگان و کسب اطلاعات بیشتر میتوانید از طریق شماره ۰۲۱۸۸۶۳۰۷۷۶ با مهندس پزشکی همراه در ارتباط باشید.
سخن نهایی
به بیماری ای که باعث التهاب یک یا هر دو بیضه می شود، اورکیت می گویند. عفونت های باکتریایی یا ویروسی می توانند باعث ایجاد این بیماری شوند، البته در بعضی از موارد علت بیماری مشخص نیست، اما در اغلب موارد این بیماری بر اثر یک عفونت باکتریایی مانند عفونت مقاربتی ایجاد می شود . اورکیت ممکن است با التهاب روده پیچ خورده در پشت بیضه که اسپرم را ذخیره و حمل می کند همراه باشد، در این صورت به این بیماری اپیدیدیم گفته می شود.
اورکیت باعث درد می شود و در بعضی از موارد به ندرت می تواند باروری را تحت تاثیر قرار دهد. با استفاده از مصرف داروهایی می توان اورکیت باکتریایی را درمان کرد و در برخی از موارد می توان علائم و نشانه های اورکیت ویروسی را نیز کاهش داد، اما ممکن است چندین هفته طول بکشد تا حساسیت کیسه بیضه از بین برود.
ثبت ديدگاه